Thức ăn đường phố là loại thực phẩm được chế biến để ăn, uống ngay, thường được bày bán trên đường phố, vỉa hè hoặc nơi công cộng. Nhờ sự tiện lợi, nhanh chóng và giá thành phù hợp, loại hình ẩm thực này được nhiều người lựa chọn. Tuy nhiên, vào mùa nắng nóng, thức ăn đường phố cũng tiềm ẩn nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm (ATTP) và ngộ độc nếu không được chế biến, bảo quản đúng quy định.
Nguy
cơ ngộ độc thực phẩm chủ
yếu xuất phát từ việc thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn,
virus, ký sinh trùng, nấm và độc tố; hoặc bị ô nhiễm hóa chất như dư lượng
thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, phụ gia thực phẩm không đúng quy định, kim
loại nặng và các chất độc phát sinh trong quá trình chế biến, bảo quản. Các tác
nhân gây ô nhiễm có thể xuất hiện ở mọi công đoạn, từ nguyên liệu, nước dùng
chế biến, nước đá, dụng cụ chế biến, môi trường kinh doanh đến khâu bảo quản,
vận chuyển và chia gắp thức ăn. Chỉ cần một khâu không bảo đảm vệ sinh, thực
phẩm có thể bị nhiễm bẩn, làm tăng nguy cơ ngộ độc.
Người tiêu dùng nên lựa chọn những thực phẩm được chế biến chín kỹ, tươi sạch. Ảnh: AN AN
Thực tế
cho thấy, công tác bảo đảm ATTP đối với thức ăn đường phố vẫn gặp nhiều khó
khăn. Số lượng cơ sở kinh doanh ngày càng tăng nhưng phần lớn có quy mô nhỏ lẻ,
điều kiện chế biến, bảo quản còn hạn chế, nhiều điểm kinh doanh tạm bợ, chưa
đáp ứng đầy đủ yêu cầu về vệ sinh. Nguồn nguyên liệu chủ yếu được cung cấp từ
các cơ sở nhỏ lẻ nên việc kiểm soát chất lượng còn nhiều bất cập. Bên cạnh đó,
dù nhận thức của người kinh doanh đã được cải thiện nhưng việc chấp hành các
quy định về ATTP chưa đồng đều, vẫn còn tình trạng người kinh doanh làm hình
thức để đối phó với cơ quan quản lý. Trong khi đó, nhiều người tiêu dùng vẫn
ưu tiên lựa chọn món ăn theo sở thích, giá rẻ hoặc bắt mắt mà chưa quan tâm
đúng mức đến điều kiện vệ sinh, nguồn gốc thực phẩm và quy trình chế biến. Đây
là một trong những nguyên nhân khiến các cơ sở kinh doanh không bảo đảm ATTP
vẫn còn tồn tại.
Để giảm nguy cơ ngộ độc
thực phẩm từ thức ăn đường phố, cần sự chung tay của cả cơ quan quản lý, người
kinh doanh và người tiêu dùng. Các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra,
kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời đẩy mạnh tuyên
truyền, hướng dẫn thực hành ATTP. Đối với người kinh doanh, cần tuân thủ đầy đủ
các quy định về vệ sinh, sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm điều
kiện chế biến, bảo quản và phục vụ thực phẩm an toàn. Người tiêu dùng nên lựa
chọn những cơ sở sạch sẽ, có điều kiện bảo đảm vệ sinh, ưu tiên thực phẩm được
chế biến chín kỹ, sử dụng ngay sau khi chế biến; không mua thực phẩm có dấu
hiệu ôi thiu hoặc không rõ nguồn gốc. Đồng thời, cần chủ động phản ánh các cơ
sở vi phạm đến cơ quan chức năng để kịp thời kiểm tra, xử lý.
Thức ăn đường phố là nét
văn hóa ẩm thực đặc trưng và đáp ứng nhu cầu của nhiều người dân. Tuy nhiên,
chỉ khi cả người quản lý, người kinh doanh và người tiêu dùng cùng nâng cao
trách nhiệm trong bảo đảm ATTP thì mới có thể hạn chế ngộ độc thực phẩm, bảo vệ
sức khỏe cộng đồng, nhất là trong mùa nắng nóng.