Ngày 1/4, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã ký văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc tăng cường kiểm tra, bảo đảm an toàn thực phẩm ở các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học.

Nguy cơ mất an toàn thực phẩm gia tăng

Theo Bộ Y tế, mô hình bếp ăn tập thể là mô hình cơ sở chế biến phục vụ suất ăn quy mô lớn, được tổ chức tại các trường học, doanh nghiệp, bệnh viện và các đơn vị khác. Đây là nơi chế biến thức ăn phục vụ một nhóm đông người cùng lúc, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý vụ việc thu gom, vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ sản phẩm lợn mắc bệnh với quy mô lớn tại một số địa phương, tạo điều kiện để động vật, sản phẩm không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, mất an toàn thực phẩm được đưa ra thị trường; trong đó có cung ứng thực phẩm cho một số bếp ăn tập thể, bao gồm cả bếp ăn tập thể trong các cơ sở giáo dục (sau đây gọi là bếp ăn trường học).

Bộ Y tế nhấn mạnh, vụ việc này làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và gây tác hại lâu dài đến sức khỏe người dân, đặc biệt với các nhóm đối tượng như trẻ em, học sinh, sinh viên, những người lao động.

Bên cạnh đó, gần đây, tại một số địa phương đã xảy ra một số vụ ngộ độc tập thể tại khu công nghiệp, trường học gây dư luận bất an trong xã hội.

Bộ Y tế cho biết, theo quy định tại khoản 2 Điều 65 Luật An toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm quản lý hoạt động các bếp ăn tập thể trên địa bàn; theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 12/5/2016 của Bộ Y tế-Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về công tác y tế trường thì Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm kiểm tra, giám sát các trường học trong việc thực hiện các nội dung về công tác y tế trường học, trong đó bao gồm cả công tác bảo đảm các điều kiện về an toàn thực phẩm.

Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm đã nêu rõ người đứng đầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống, các đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, bao gồm cả các cơ sở giáo dục, phải chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm theo quy định.

Kiểm soát chặt từ nguồn gốc đến chế biến, xử lý nghiêm vi phạm về bếp ăn tập thể, không để tái diễn

Thực hiện Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh việc kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm ở các bếp ăn tập thể, nhất là trong các trường học; Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Ủy ban nhân dân cấp xã, các cơ quan chức năng tập trung tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể, thực hiện nghiêm công văn số 7598/BYT-ATTP ngày 3/11/2025 của Bộ Y tế về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể, gồm:

Tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm và nghiêm chỉnh chấp hành các Chỉ thị của Chính phủ về bảo đảm an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể, đặc biệt là Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/1/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể và đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm xảy ra trong các bếp ăn tập thể theo quy định; công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời.

Đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao tính tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; nâng cao vai trò của người đứng đầu cơ sở, đơn vị trong việc bảo đảm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu chế biến, phục vụ suất ăn, có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.

Huy động nguồn lực của các tổ chức và cá nhân trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học.

Sẵn sàng phương án, nguồn lực cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; khi xảy ra ngộ độc thực phẩm phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc.

Siết chặt an toàn thực phẩm trong trường học

Đối với các cơ sở giáo dục có bếp ăn nội trú, bán trú, căng tin…, Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm quy định tại Thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT-BYTBGDĐT ngày 8/7/2008 của Bộ Y tế-Bộ Giáo dục và Đào tạo về Hướng dẫn công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.

Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 12/5/2016 của Bộ Y tế-Bộ Giáo dục và Đào tạo Quy định về công tác y tế trường học và công văn số 7598/BYT-ATTP ngày 3/11/2025 của Bộ Y tế.

Ngoài việc tuân thủ các nội dung bảo đảm an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể, các trường học phải tuân thủ nghiêm việc nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm về bảo đảm an toàn thực phẩm của người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể.

Tăng cường tuyên truyền, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm, các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm cho giáo viên, học sinh, sinh viên; huy động sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh, đoàn thanh niên tại nhà trường trong việc giám sát bếp ăn trường học, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Bộ Y tế cũng đề nghị Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và các đơn vị liên quan thực hiện nghiêm túc các nội dung tại văn bản này nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe nhân dân, phòng tránh ngộ độc, bảo đảm an toàn hoạt động kinh doanh bếp ăn tập thể.

Văn bản của Bộ Y tế được ban hành trong bối cảnh cơ quan chức năng vừa triệt phá đường dây giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh nhiễm dịch tả châu Phi quy mô lớn tại Hà Nội.

Theo điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, khoảng 3.600 con lợn mắc bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt đã tuồn ra thị trường, trong đó có cung cấp vào một số bếp ăn tập thể, kể cả trường học.

Vụ việc gây lo ngại trong dư luận, nhiều phụ huynh đề nghị nhà trường minh bạch nguồn thực phẩm và tăng cường kiểm soát bữa ăn bán trú cho học sinh.